Waar is Dirie?

“Whoever she was, we must have scared the living daylights out of her.”
Timothy Dalton

Op 6 maart 2008 kwam het onrustwekkende bericht: Waris Dirie, voormalig topmodel, VN-gezante en auteur, zou verdwenen zijn. In Brussel. De politie nam haar verdwijning ernstig. Wat is er gebeurd? Wat heeft dit met James Bond te maken?

Waris Dirie is een Somalische schoonheid die in haar jonge jaren een van de weinige Afrikaanse catwalk-koninginnen was. Op haar 43e, in 2008, was ze nog steeds betoverend mooi. Ze kreeg wereldfaam met de drie boeken die ze schreef: Mijn woestijn, dochter van de nomaden, onze verborgen tranen. Geen literaire pareltjes voor de wereldliteratuur, maar met een onderwerp dat beklijft: de genitale verminking van Afrikaanse vrouwen. Een cultuurgebonden rite, in naam van geloof of traditie.

Dirie, zelf slachtoffer van die cultus, was een pertinente tegenstandster en liet dat de wereld weten. In 2007 maakte ze, met haar derde boek, haar opwachting op de Boekenbeurs in Antwerpen. Haar ijver voor de goede zaak werd beloond met een ambt als VN-ambassadrice. Topmodel, auteur, internationaal gezant: Waris Dirie heeft zich dus laten gelden.

Het is in haar functie als gezante dat Waris Dirie naar onze hoofdstad kwam. Ze zou enkele lezingen geven in het kader van de Internationale Vrouwendag. Een andere key-not spreekster op die meeting was Condoleeza Rice. Die nacht, 5 maart 2008,  besloot Dirie een stapje in de wereld te zetten. Ze trok naar een Afrikaanse discotheek aan de Louisalaan.

Tot daar lopen alle verklaringen parallel. Wat daarna volgt, blijft speculatie.

Volgens de politie “wist Dirie niet meer van welke parochie ze was”, toen ze de aandacht trok van een patrouille. Dirie werd niet herkend. De agenten stelden haar vriendelijk voor haar af te zetten aan haar hotel. Ze bezat noch geld, noch gsm, noch de tegenwoordigheid van geest om zich de naam van haar hotel, het Sofitel in de Europese wijk, te herinneren. Meer dan twee uur reden de agenten met haar kriskras door de stad.

Dirie bedankte voor deze service door de politie voor schut te zetten met een smoesje. Via een nachtwinkel stapte ze in een taxi. Dirie beweert dat de taxichauffeur haar een overnachting voorstelde bij hem thuis.

Intussen kwam de politie erachter met wie ze te maken hadden en werd haar verdwijning gauw wereldnieuws. De maand ervoor was immers een andere Afrikaanse activiste in Parijs dood aangetroffen. Een en ander werd zeer verontrustend.  

De onrust stopte na twee dagen, toen Dirie plots weer opdook. Op straat werd ze door een andere agente herkend. Wie vervolgens dacht het hele verhaal te horen, kwam bedrogen uit. Elk uur bracht ze een andere versie van het avontuur in de media. Dirie bazelde, hulde zich in raadsels of vertelde halve waarheden.

De bewuste taxichauffeur zou geprobeerd hebben haar te verkrachten. Dirie zou kwetsuren hebben, die dit kunnen bevestigen. Dat werd pas de dag daarop verteld. Niet door Waris Dirie, maar door haar Oostenrijkse topadvocaat die ook in de zaak Kampusch heeft gepleit. (Dirie is Oostenrijks staatsburger). Bij monde van haar advocaat beweert Dirie dus dat ze door die taxichauffeur twee dagen is vastgezet in diens appartement, met snode bedoelingen. Dirie zelf was de wanhoop nabij en in schok. Ze kan plots niet meer praten. Terug in Oostenrijk geeft ze vanop haar ziekbed, commentaar. Nu zou de Brusselse politie haar onheus hebben behandeld. Nauwelijks verdoken toespelingen op racisme. De politie ontkent staalhard. Een diplomatisch incident is in de maak.

Wat heeft dat nu te maken met James Bond ?

Die dag wordt tevens bekend dat Dirie ooit een rolletje speelde in The Living Daylights. Haar Bondverleden, trouwens haar enige filmoptreden, situeert zich dus in 1987. Zij is een van de 12 naamloze “girls” uit de film. Haar artiestennaam op de generiek luidt overigens Waris Walsh. Ik kan me niet herinneren in welke seconde Dirie-Walsh in beeld was.

Strikt genomen is elke vrouw die in een Bondfilm optreedt een Bondgirl, zelfs Judi Dench. Gevoelsmatig hebben insiders het toch altijd over de langbenige, bikinidragende exemplaren, al dan niet met tekst, die de honderd meter kunnen lopen op hoge hakken. Een Bondgirl heeft altijd rechtstreeks te maken met de charme van James Bond himself. Al is het maar dat ze “Oooh James” mogen zuchten.

Wie noch tekst, noch naam heeft op de generiek mag wel zeggen “ik was er bij”; maar het gaat mij wat te ver dat je de hele wereld vertelt dat je een Bondgirl bent, als je dat goed uitkomt. Wat heeft deze vluchtige Bondverschijning in hemelsnaam te maken met haar Brussels avontuurtje? Plots vermeldde elk journalistiek bericht dit wissewasje: Waris Dirie is een “voormalige Bondgirl”. Om te gieren. Meer dan 50 000 hits op Google. Topmodel, auteur en VN-gezant. Maar het beslissende gewicht in de schaal blijkt 007. Belachelijk.

Wie wilde wàt bereiken met deze “slip-of-the-tongue”? Wat is er zo onbelangrijk aan een VN-ambassadrice dat dit moet opgeleukt worden met een Bondverschijning? Wie zou dit in hemelsnaam weten als Dirie er niet zelf over begonnen was?

Strikt genomen heeft Waris Dirie niets mispeuterd. Waarschijnlijk was ze te reutemeteut om zowel aan hotelrecepties, taxichauffeurs als politieagenten een zinnig verhaal te vertellen. Méér dan waarschijnlijk heeft haar mooie snoetje de mensen overtuigd wat meer moeite te doen. Om dezelfde reden kan het predicaat Bondgirl zijn gevallen.

Wie wilde wat toedekken? We zullen het haar eens vragen, als ze ooit voor haar volgende (zesde) boek naar Antwerpen zou komen. Ik heb echter zo het vermoeden dat als Waris Dirie ooit nog een voet in België zal zetten, ze dat beslist incognito zal doen. Je zou voor minder.

From Raymond, with Love