Heller

De wurgende angst voor het interview

Michael Berg was voor het grote publiek een onbekende naam tot hij vorig jaar verrassend de Gouden Strop won met Nacht in Parijs. Zoals dat dan gaat heb je plots vele vrienden, rijen dik. Of Michael al met iets anders bezig was? Een vervolg op “Parijs”? Is uw schop breed genoeg om de roem te scheppen die u ligt te wachten?

Niets van dat alles. Michel van Bergen Henegouwen, zoals de volledige naam luidt, trok zich terug in het Zuiden van Frankrijk, waar hij al een paar jaren woont, koos niet voor gemakkelijk succes en diepte een concept uit zijn bureaulade dat qua thema en concept haaks staat op zijn vorige boek. Nu, een jaar later, blijkt dit boek, Heller, een kanjer van een verhaal, traag maar trefzeker verteld, dat de lezer meezuigt naar een onontkoombaar einde.
Even samenvatten. Tobias Heller is zijn heimat, het Limburgse mijnwerkersmilieu ontgroeid. Gepatroneerd door een gegoede familie krijgt hij een keurige opvoeding en een nieuwe toekomst. Via zijn pleegvader belandt hij in de wereld van televisie. Hij werkt keihard en beheert na korte tijd zijn eigen televisiestation, waarmee hij op het populaire segment mikt; waar vermaak en kijkcijfers de cadans bepalen. Alles gaat hem voortaan voor de wind. Hij heeft succes, wordt een bekende Nederlander en door iedereen gerespecteerd voor wat hij doet.
Dit pakket levenservaring vormt in dit boek het eigenlijke startpunt. De openbare omroep vraagt hem immers voor een interviewprogramma, als opener van het nieuwe seizoen, waarvoor hij drie uur lang op de praatstoel zal zitten. Hij stemt toe, deels uit ijdelheid, deels uit opportuniteit omdat hij zijn opvolger wil bekendmaken.
Eens dit raamwerk neergezet deponeert Michael Berg vervolgens kundig de verwachte struikelstenen. Marc Heller, zijn wispelturige en onkundige zoon, wordt vermist na een boottocht in Griekenland. De minister-president vraagt of hij beschikbaar is als minister van cultuur. Interviewster, regisseur en researcher van het programma hebben allemaal nog een rekening open staan met Heller. Zijn nieuwe vrouw Xenia probeert hem vruchteloos te bereiken, zelfs de weergoden tonen zich onbarmhartig. Kortom, alles wordt in stelling gebracht om de val van de tycoon te regisseren.
Het grootste deel van dit boek is een meticuleuze weergave van dit interview. Standpunten, overwegingen, tactiek, het wordt omstandig uit de doeken gedaan. In dit boek dus geen achtervolgingen, vuurgevechten of speurtochten.
Saai ? Nope. Berg lardeert het interview immers zo’n beetje zoals je in Slumdog Millionaire kon meemaken. Flashbacks vormen de antwoorden op de lastige vragen die Tobias te verwerken krijgt. Over de gezinssituatie van Tobias, die toen nog Jeu heette. Hoe hij wordt gepest op school, stotterde, hoe hij als 11-jarige meemaakte hoe zijn vader een werkongeval krijgt in de mijn, en zijn vrouw (en zoon) terroriseert. Hoe de dochters van het pleeggezin hem voor schut zetten. Hoe hij wordt gered door zijn eerste vrouw maar haar bedriegt met de vijftienjarige Xenia. Hoe hij zijn zakenimperium heeft gesticht en op welke mensen hij werkelijk kan rekenen. Hoe hij tenslotte letterlijk over lijken gaat en zijn omroep de enkele incidenten afhandelde.
Berg zorgt ervoor dat zowel de lezer als de hoofdpersoon het zuigend effect ervaren van een draaikolk. Hij toont hoe Heller gaandeweg doorkrijgt dat hij met open ogen in een val loopt en machteloos moet toezien hoe zijn zorgvuldig opgebouwde leven voor zijn ogen aftakelt. Het is evident dat deze mentale krachttoer bladzijden vergt om alle details juist te krijgen. Hoewel in dit boek nauwelijks bloed druipt en het grootste deel zich in een tv-studio afspeelt, heeft Michael Berg een schitterende thriller neergezet.