Laatste Ronde

Rebus op pensioen

En hier is Rebus weer. We hebben dit al vele keren kunnen schrijven in deze rubriek, maar de kans dat het de laatste of de voorlaatste keer zal zijn is vrij groot. In Laatste Ronde (Exit Music) stond Rebus anderhalve week voor zijn pensioen, maar om voor ons onverklaarbare redenen heeft de Nederlandse uitgever de volgorde van de Engelstalige boeken veranderd. Laatste ronde bespraken we al eerder, Valstrik (The Falls) werd enkele jaren ervoor geschreven.

Zoals gewoonlijk zijn er twee verhaallijnen, die op het eind in elkaar overlopen. Studente Philippa Balfour, een rijkeluisdochter, wordt vermist. Rebus mag de vragen stellen. Vrij vroeg in het onderzoek krijgt Siobhan, de secondant van Rebus, een mysterieuze aanwijzing over een internetspel. Al spelend probeert ze de afzender te ontmaskeren, maar de enige manier waarop dat zou kunnen lukken is het spel spelen. Een tweede aanwijzing is het opduiken van een miniatuur doodskistje, een feit dat historische antecedenten heeft. Ook daar gaat Rebus achteraan, maar hij is zowat de enige in heel het politiebureau die dit als een spoor beschouwt. Hij krijgt tijdelijk zijn zin maar moet met doorslaggevende bewijzen komen. Daar lukt hij maar niet in, zodat een na een zijn helpers hem worden ontnomen. Toch zet Rebus stug door, botsend tegen muren van onbegrip, als de heerlijke brok onverzettelijkheid die hij is.
Rebus is geen prettig mens om mee samen te leven. Vrouwen ketsen altijd op hem af, de beminnelijke Jean mag in dit boek tot het einde blijven hopen. Vooral zijn superieuren liggen met Rebus in de clinch. Ze moeten zijn manier van werken niet, teveel buikgevoel en te weinig discipline, en maken van elke gelegenheid gebruik om hem te dwarsbomen. Zo wordt een brigadier, Ellen Wylie, jammerlijk mislukt als politiewoordvoerder, aan hem toegewezen. Doch als Ellen een zware beroepsfout maakt, neemt Rebus het voor haar op en wordt hij in haar plaats geschorst. Dat geeft hem paradoxaal genoeg nog meer vrijheid om zijn duivels te ontbinden.
Zo is John Rebus dus op zijn best: het archetype van de zuipende brompot met een goed stelsel hersens. Doodjammer als zijn pensioenleeftijd een argument zou zijn om de serie te stoppen. Indien het daar toch van komt heeft Ian Rankin een misdadig oeuvre neergezet zoals er niet al te veel bestaan in deze literaire wereld van kogel en mes.