Na de oorlog

De tweede wereldoorlog duurde in de Stille Oceaan tot de capitulatie van Japan na de bommen op Hiroshima en Nagasaki, zo lees je in deze heruitgave van Na de oorlog. In Europa waren de kruitdampen dan al lang opgetrokken. De wederopbouw zou echter niet van een leien dakje lopen. Alleen Ierland, Spanje, Portugal, Zweden en Zwitserland waren om uiteenlopende redenen van verwoesting gespaard gebleven.

De rest was een puinhoop. In London alleen al waren 3,5 miljoen huizen verwoest. Warschau lag voor 90 % plat. Duitsland (40%), Engeland (30%) en Frankrijk (20%) kenden grote vernielingen. Elk herstel leek bij voorbaat hopeloos. De economieën in zowat elk Europees land lagen plat en waren alleen gericht op onmiddellijke overleving en huisvesting. Pessimisten dachten dat Europa definitief kapot was en ten onder zou gaan aan onderlinge conflicten.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse zaken, George Marshall, was begaan met de lamentabele toestand en bedacht een plan dat Europa er weer bovenop zou helpen. Aan het plan werd door de hele Amerikaanse regering gewerkt, omdat een politiek van kortlopende leningen ook na 1918 averechts had gewerkt. Het Marshallplan liet Europa zijn eigenwaarde, zijn initiatiefrecht en zijn creativiteit om terug uit de as te verrijzen. Toch zijn de aanvangsbedragen enorm. Omgerekend naar de huidige monetaire kracht betekende het Marshallplan een instroom van 200 miljard dollar.
Onder druk van Moskou ontzegde Oost-Europa zich van deze steun. De Koude Oorlog kondigde zich aan.
Dit boek van Tony Judt is een herdruk van de hardcover uit 2005, dit keer tegen een aanvaardbare prijs voor zo’n kolos: meer dan duizend bladzijden. Je krijgt er dan ook 65 jaar geschiedenis voor terug. We zegden al eerder over dit boek dat het een regelrechte klassieker zou zijn, een norm, waarnaar altijd zal verwezen worden.